Yalovalı Araştırmacı-Yazar Muhsin Sevencan, Çiftlikköy'de yıllardır "Kara Kilise" olarak bilinen tarihi yapının gerçekte kilise olmadığını öne sürdü. Sevencan'a göre asıl Kara Kilise, Çiftlikköy sahilinde bulunuyor ve kalıntılarının bir bölümü denizin, bir bölümü ise yapılaşmanın altında kalmış durumda..
Haber / Zeynep TAŞTAN
Yalovalı Araştırmacı-Yazar Muhsin Sevencan, Çiftlikköy'de yıllardır "Kara Kilise" olarak bilinen tarihi yapının gerçekte kilise olmadığını öne sürdü. Asıl Kara Kilise'nin Çiftlikköy sahilinde bulunduğunu belirten Sevencan, "Kara Kilise deniz kenarında kalmış. Yarısı denizin içinde, yarısı apartmanların altında" dedi. Mevcut yapının tarihi eser olduğuna dikkat çeken Sevencan, yapının gerçek işlevinin arkeologlar tarafından araştırılması gerektiğini söyledi. Yalova ve Çiftlikköy tarihine ilişkin uzun yıllardır araştırmalar yapan Araştırmacı-Yazar Muhsin Sevencan, Kara Kilise olarak bilinen tarihi yapıyla ilgili dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Sevencan, bugün Çiftlikköy'de Kara Kilise adıyla tanınan yapının, tarihi kaynaklarda söz edilen asıl Kara Kilise olmadığını savundu. ‘Kocaeli Sancağı Yalakabad Kazası’ adlı eserde de konuyu ele alan Sevencan, yaptığı açıklamada gerçek Kara Kilise'nin bugünkü yapının bulunduğu noktada değil, Çiftlikköy'ün sahil kesiminde bulunduğunu ifade etti.
‘YARISI DENİZİN İÇİNDE, YARISI APARTMANLARIN ALTINDA’
Asıl Kara Kilise'nin deniz kenarında bulunduğunu belirten Sevencan, yapının tam konumunun bugün kesin olarak bilinmediğini ancak eski dönemlerde bölgede kalıntıların bulunduğunun anlatıldığını söyledi. Sevencan, "Kara Kilise deniz kenarında kalmış. Yarısı denizin içinde, yarısı apartmanların altında. Tam yerini bilmiyorum ancak o istikamette, deniz kenarında. Eskiler oradaki kalıntıları biliyormuş. Kalıntıların büyük bölümü binaların altında kalmış" ifadelerini kullandı.
‘ORADA AYİN ODASI YOK, PAPAZ ODASI YOK’..
Sevencan, bugün Kara Kilise olarak tanınan yapının kilise olmadığını düşündüğünü belirterek, yapının mimari özelliklerinin bir kilisede bulunması beklenen bölümleri taşımadığını söyledi. Konuyu daha önce de birçok kez gündeme getirdiğini belirten Sevencan, "Bununla ilgili tezler de yazıldı. Ben birkaç sefer bunu dile getirdim. Orada ayin odası yok, papaz odası yok. Hiçbir şey yok" diye konuştu. Mevcut yapının farklı bir amaçla kullanılmış olabileceğini ifade eden Sevencan, "Başka bir amaçla kullanılan bir yapı da olabilir. Bir anıt mezar olabilir. Su deposu da olabilir. Tam olarak ne olduğunu söylemek için araştırılması gerekir ancak kilise olmadığını düşünüyorum" dedi.
‘KARA KİLİSE'NİN ADINI SONRADAN ALMIŞ’..
Sevencan'a göre bugün ayakta bulunan tarihi yapı, bölgede daha önce gerçek Kara Kilise'nin bulunması nedeniyle zaman içerisinde bu adla anılmaya başladı. Sevencan, "Aşağıda Kara Kilise olduğu için, bu yapı da ayakta kaldığı için Kara Kilise adını o almış. Lakabı ona kalmış" sözleriyle, mevcut yapının zaman içerisinde asıl Kara Kilise ile özdeşleştirildiğini ifade etti. Bu görüşe göre, Çiftlikköy sahilinde bulunan asıl Kara Kilise zaman içerisinde ortadan kaybolurken veya yapılaşmanın altında kalırken, bölgede ayakta kalan başka bir tarihi yapı halk arasında "Kara Kilise" olarak anılmaya başladı.
‘TARİHİ ESERDİR, MUTLAKA KORUNMALI’..
Sevencan, mevcut yapının Kara Kilise olmadığını savunmasına rağmen tarihi değerinin göz ardı edilmemesi gerektiğinin altını çizdi. Yapının korunması gerektiğini belirten Sevencan, "Tabii ki bir tarihi eserdir ve korunması lazım. Ancak hangi amaçla yapıldığının ve hangi amaçla kullanıldığının da tespit edilmesi gerekiyor" dedi. Yıllardır kilise olarak tanımlanan yapının mimari özelliklerinin bilimsel olarak incelenmesi gerektiğini kaydeden Sevencan, yapıda ayin yapılabilecek bir oda, papaz odası, günah çıkarma bölümü veya geniş bir salon bulunmadığını, yapının kubbeli bir mimariye sahip olduğunu söyledi. Sevencan, bu nedenle yapının su deposu, anıt mezar veya farklı bir amaçla kullanılan başka bir yapı olabileceği ihtimallerinin araştırılması gerektiğini ifade etti.
‘ARKEOLOGLARDAN OLUŞAN BİR KURUL İNCELEMELİ’..
Kara Kilise tartışmasının kesin bir sonuca ulaşabilmesi için bilimsel çalışma yapılması gerektiğini belirten Sevencan, konunun uzmanlar tarafından ele alınması çağrısında bulundu. Sevencan, "Bunun arkeologlar ve bir kurul tarafından incelenmesi lazım" diyerek, hem bugün Kara Kilise olarak bilinen yapının gerçek işlevinin hem de sahilde bulunduğunu belirttiği asıl Kara Kilise'nin izlerinin bilimsel yöntemlerle araştırılması gerektiğini söyledi.
AZİZ LUCIAN İLE İLİŞKİLİ OLABİLİR Mİ?..
Sevencan, mevcut yapının bir anıt mezar olabileceği ihtimali üzerinde de durdu. Araştırmalarında Aziz Lucian'ın Yalova ve çevresiyle ilişkisine dikkat çeken Sevencan, Bizans tarihçilerinin Aziz Lucian için bölgede bir anıt mezar yaptırıldığına ilişkin bilgiler verdiğini söyledi. Sevencan, Aziz Lucian'ın Yalova ve çevresinde bir anıt mezara gömüldüğüne ilişkin tarihi anlatıların bulunduğunu ancak bu mezarın nerede olduğunun kesin olarak bilinmediğini belirtti. Bu nedenle bugün Kara Kilise olarak bilinen yapının bir anıt mezar olma ihtimalinin de araştırılması gerektiğini ifade etti. Sevencan'ın araştırmasına göre Aziz Lucian, Hz. İsa'yı insan kabul eden ve tek Tanrı inancını savunan Hristiyan gruplar içerisinde yer alıyordu. İstanbul'daki konsile davet edilen Aziz Lucian'ın İzmit'e geldiğinde öldürüldüğünü aktaran Sevencan, daha sonra Yalova ve çevresinde onun adına bir anıt mezar yaptırıldığına ilişkin tarihi kayıtlar bulunduğunu söyledi.
‘YALOVA, TEVHİDÇİ HAREKETLERİN MERKEZİYDİ’..
Yalova'nın erken Hristiyanlık tarihi açısından önemli bir merkez olduğunu da savunan Sevencan, MS 450'li yıllarda Yalova'nın tevhidçi hareketlerin merkezlerinden biri olduğunu söyledi. Sevencan, "450'li yıllarda Yalova, tevhidçi isyanların merkezi. Aziz Palladius'un önderliğinde. Palladius da ceza olarak Mısır'a sürülüyor" ifadelerini kullandı. Sevencan'ın "Kocaeli Sancağı Yalakabad Kazası" adlı eserinde de Yalova'nın erken Hristiyanlık tarihi içerisindeki yerine ilişkin değerlendirmeler bulunuyor. Eserde, Kara Kilise'nin tarihi Aziz Thaddeus ve Aziz Lucian üzerinden ele alınırken, Çiftlikköy çevresinin dönemin dini ve tarihi gelişmeleri açısından önemli bir bölge olduğu görüşü ön plana çıktı.
ÇİFTLİKKÖY'ÜN ADI ‘KARA KİLİSE ÇİFTLİĞİ’NDEN Mİ GELİYOR?
Sevencan'ın açıklamalarındaki bir diğer dikkat çekici ayrıntı ise Çiftlikköy'ün isminin kökenine ilişkin oldu. Sevencan, Osmanlı döneminde bugünkü anlamıyla Çiftlikköy isimli bir yerleşim bulunmadığını, bölgenin ‘Kara Kilise Çiftliği’ olarak anıldığını söyledi. Sevencan, "Çiftlikköy diye bir köy yeri yok. Cumhuriyetten sonra kurulmaya başlayan bir yer. Oraya Kara Kilise Çiftliği deniyor. Çiftlikköy ismi de Kara Kilise Çiftliği'nden Çiftlikköy ismine dönüşmüş. Osmanlı döneminde Çiftlikköy diye bir yer yok. Cumhuriyet döneminde yavaş yavaş ortaya çıkmış" dedi. Kara Kilise Çiftliği'nde çalışanların nüfus kayıtlarında da yer aldığını ifade eden Sevencan, "Kara Kilise Çiftliği'nde 15-20 çalışan var. O dönemlere ait nüfus kayıtlarında onların da kayıtları tutulmuş" diye konuştu.
GERÇEK KARA KİLİSE'NİN İZLERİ SAHİLDE ARANMALI
Sevencan, Çiftlikköy'ün tarihi açısından önemli soruların yeniden gündeme gelmesi gerektiğini belirterek, "Bugün Kara Kilise olarak bilinen yapı, gerçek Kara Kilise değil. Asıl Kara Kilise Çiftlikköy sahilinde bulunuyordu. Kalıntılarının bir bölümü denizin içinde, bir bölümü ise bugünkü yapılaşmanın altında kalmış olabilir. Mevcut yapı da tarihi bir eserdir ve mutlaka korunması gerekir. Ancak öncelikle bu yapının hangi amaçla yapıldığı ve kullanıldığı bilimsel olarak tespit edilmelidir. Hem yıllardır Kara Kilise olarak bilinen yapının gerçek kimliği hem de Çiftlikköy sahilindeki asıl Kara Kilise'nin izleri arkeologlardan ve uzmanlardan oluşan bir kurul tarafından araştırılmalıdır" dedi.