BÜYÜK TAARRUZ’A YALOVA’DAN SİLAH, MÜHİMMAT VE 1000 AT DESTEĞİ
Yalova, 30 Ağustos 1922’de kazanılan Büyük Zafer’i işgalden yaklaşık 13 ay önce kurtulmuş bir kent olarak karşıladı. Kentte 15 Eylül 1920’de başlayan Yunan işgali, 19 Temmuz 1921’de sona ermişti..
Haber / Zeynep TAŞTAN
Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinde dönüm noktalarından biri olan Büyük Taarruz, yalnızca cephede verilen mücadeleyle değil, Anadolu’nun dört bir yanından sağlanan lojistik destekle de şekillendi. 19 Temmuz 1921’de işgalden kurtulan Yalova da bu süreçte silah, mühimmat ve süvari birlikleri için temin edilen atlarla Milli Mücadele’ye destek veren merkezlerden biri oldu. Yalova Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti öncülüğünde yürütülen çalışmalar kapsamında İstanbul’dan temin edilen silah ve mühimmat Anadolu’ya taşınırken, Büyük Taarruz öncesinde ordunun ihtiyaçlarının karşılanmasına katkı sağlandı.
MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ KURULDU
Yalova’nın 19 Temmuz 1921’de düşman işgalinden kurtulmasının ardından kurulan Yalova Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Milli Mücadele döneminde İstanbul’dan temin edilen silah ve mühimmatın Anadolu’ya ulaştırılmasında görev aldı. Yalova üzerinden Büyük Taarruz hattına sevk edilen mühimmatın yanı sıra süvari birlikleri için 1000 at orduya gönderildi. Yalova’nın 19 Temmuz 1921’de düşman işgalinden kurtulmasının ardından kentte Yalova Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kuruldu. Cemiyet, İzmit’te faaliyet gösteren Kocaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’ne bağlı olarak çalışmalarını yürüttü. Milli Mücadele döneminde İstanbul ile Anadolu arasındaki bağlantının sağlanmasında görev alan cemiyet, özellikle silah ve mühimmat temini ile bunların Anadolu’ya ulaştırılması konusunda faaliyet gösterdi.
CEMİYETİN BAŞKANLIĞINI YAKUP ACAR YAPTI
Yalova Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin başkanlığını o dönem Yakup Acar üstlendi. Cemiyetin kurucuları ve yöneticileri arasında daha sonra Yalova Belediye Başkanlığı da yapan Pehlivan Hüseyin ile kasaba muhtarı Refik de yer aldı. Silah temini sürecinde Akkoylu İbo da aracılık yaptı. İngilizlerle ilişkilerinin iyi olduğu belirtilen Akkoylu İbo aracılığıyla İstanbul’dan silah temin edildi. Alınan silahların bedeli ise Kocaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti tarafından karşılandı. Bu sürece ilişkin resmi yazışmaların bulunduğu, Yakup Acar’ın özel yazışmalarında da dönemin faaliyetlerine ilişkin bilgiler yer aldığı ifade edildi.
SİLAH VE MÜHİMMAT YALOVA ÜZERİNDEN ANADOLU’YA TAŞINDI
İstanbul’dan temin edilen silah ve mühimmat, Yalova üzerinden Anadolu’ya sevk edildi. Bu sevkiyatın Büyük Taarruz hattına kadar ulaştırılmasıyla Yalova, Milli Mücadele’nin lojistik güzergahlarından biri olarak görev yaptı. Yalova Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında silah ve mühimmatın Anadolu’ya geçirilmesi sağlanırken, Büyük Taarruz hazırlıklarına da lojistik destek verildi.
SÜVARİ BİRLİKLERİ İÇİN 1000 AT TOPLANDI
Büyük Taarruz döneminde Yalova’daki bazı varlıklı kişiler de orduya destek amacıyla kendi aralarında para topladı. Bu çalışmalar kapsamında süvari birliklerinde kullanılmak üzere 1000 at temin edildi. Toplanan atlar, Türk ordusunun kullanımına sunulmak üzere hibe edildi. Atların temin edilmesi çalışmalarının başında Paşaköy ve Safran çevresinden bir ismin bulunduğu, bu kişinin kendi servetinden de önemli miktarda kaynak ayırdığı belirtildi.
YAKUP ACAR BELEDİYE BAŞKANLIĞI VE MÜFTÜLÜK YAPTI
Yalova Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin başkanlığını yapan Yakup Acar, sonraki yıllarda Yalova’da farklı görevler üstlendi. Acar, 1932 yılında Yalova Belediye Başkanlığı görevine geldi. Mustafa Kemal Atatürk ile yakın ilişkileri bulunduğu belirtilen Acar, Atatürk’ün Yalova’da bulunduğu dönemde kentte görev yapan isimler arasında yer aldı. Yakup Acar, ilerleyen yıllarda Yalova Müftülüğü görevinde de bulundu. Acar’ın Dolmabahçe’de Atatürk’ü ziyaret ettiği ve Yalova’dan İstanbul’a giderek Atatürk’ün yanında Yasin okuduğu da aktarılan bilgiler arasında yer aldı. Yalova Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti içerisinde görev alan Pehlivan Hüseyin de daha sonraki yıllarda Yalova Belediye Başkanlığı yaptı.
BÜYÜK TAARRUZ SIRASINDA YALOVA TÜRK HAKİMİYETİNDEYDİ
Yalova’nın işgalden kurtulmasından yaklaşık 13 ay sonra, 26 Ağustos 1922 tarihinde Büyük Taarruz başladı. Mustafa Kemal Paşa’nın başkomutanlığındaki Türk ordusu, Afyonkarahisar ve çevresindeki Yunan kuvvetlerine karşı harekata geçti. Büyük Taarruz’un başladığı tarihte Yalova, 19 Temmuz 1921’den bu yana Türk hakimiyetinde bulunuyordu. Buna karşılık Batı Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde Yunan işgali devam ediyordu. Türk ordusunun 26 Ağustos’ta başlattığı harekat kapsamında 27 Ağustos’ta Afyonkarahisar alındı. Takip eden günlerde Yunan birliklerinin geri çekilme güzergahlarına yönelik harekat sürdürüldü.
BAŞKOMUTAN MEYDAN MUHAREBESİ 30 AĞUSTOS’TA SONUÇLANDI
30 Ağustos 1922 tarihinde Dumlupınar bölgesinde gerçekleştirilen Başkomutan Meydan Muharebesi, Türk ordusunun üstünlüğüyle sonuçlandı. Muharebenin ardından Yunan kuvvetlerinin Batı Anadolu’dan çekilme süreci hızlandı. Türk ordusu, 30 Ağustos’tan sonra batı yönünde ilerlemeye devam etti. Yunan birliklerinin Anadolu’dan çekilmesiyle birlikte Kurtuluş Savaşı’nın askeri safhası sona yaklaşırken, 18 Eylül 1922 itibarıyla Anadolu’daki son Yunan birlikleri de çekildi. Yalova ise 30 Ağustos 1922’de kazanılan zaferi, 19 Temmuz 1921’de sona eren işgalin ardından Türk hakimiyetinde bulunan kentlerden biri olarak karşıladı.
ZAFER BAYRAMI YALOVA’DA TÖRENLERLE KUTLANACAK
Öte yandan, 30 Ağustos Zafer Bayramı’nın 104. yıl dönümü, Yalova’da düzenlenecek programla kutlanacak. Yalova Valiliği tarafından açıklanan programa göre kutlamalar, 30 Ağustos Pazar günü saat 10.00’da 15 Temmuz Demokrasi ve Cumhuriyet Meydanı’nda gerçekleştirilecek çelenk sunma töreniyle başlayacak. Program kapsamında saygı duruşunda bulunulacak ve İstiklal Marşı okunacak. Ardından günün anlam ve önemini belirten konuşma yapılacak, şiir okunacak ve halk oyunları gösterileri gerçekleştirilecek. Meydandaki program tören geçişiyle sona erecek. Kutlamalar kapsamında saat 11.15’te Yalova Valiliği makamında tebrikat töreni de gerçekleştirilecek.
Not: Yalova’nın Büyük Taarruz sürecinde sağladığı silah, mühimmat ve lojistik desteğe ilişkin bilgiler, Araştırmacı Yazar Muhsin Sevencan’ın aktarımları ile Yakup Acar’a ait özel yazışmalardan derlenmiştir.
https://haberci.com.tr/yalovanin-kurtulusundan-buyuk-zafere/